Roots

Waarom die behoefte aan een "natuurtuin"?
Ik denk eigenlijk dat het veel met mijn jeugd te maken heeft. Mijn ouders woonden vroeger net achter de boerderij van mijn grootmoeder. Dat was een authentieke Kempische langgevelhoeve waar je vanuit de living rechtstreeks de varkensstal kon binnenlopen (alwaar het toilet was) en gebouwd voor de tijd dat men vond dat een badkamer een levensnoodzakelijk iets was.
Met dank aan http://www.houthalen-helchteren.be/ voor de foto:

Het leukste was echter het erf. Er was een grote weide waar eerst schapen en later het jaarlijkse kerstdiner in rondscharrelde. Er was een boomgaard met hazelaars, een notelaar, perenbomen, appelbomen, pruimenbomen, kriekenbomen en een gigantische kersenboom, een grote moestuin, enkele hagen en een houtkant maar vooral, mijn favoriete gedeelte, een prachtig hooilandje. Het hooilandje werd gebruikt om de konijnen (mijn vader was toen nog een zeer bekende konijnenkweker) van hooi te voorzien, werd tweemaal per jaar met de zeis gemaaid, en stond vol met allerhande bloemen en kruiden die massa's insecten aantrokken. Dit alles trok dan weer horden kleine vogels en knaagdieren aan wat dan weer grotere gasten zoals de sperwer, torenvalk, wezels en uilen aantrok. Ik ben in mijn jeugdjaren dan ook veel bezig geweest met het vangen, bestuderen en beloeren van allerhande beestjes. Echt een superplek om als kind in op te groeien.
Vooral de uitbundigheid van het hooiland is me bijgebleven. Dus toen we ons huis kochten met een behoorlijke tuin erbij speelde ik met het idee om hier ook zo'n hooilandje aan te leggen ben ik eens beginnen googelen en zo heb ik de uitstekende blogs van AnneTanne ( www.annetanne.be/kruidenklets ) en Bart ( http://eigenwijzetuin.be/ ) ondekt. En zo is het hier allemaal begonnen.

Maar ik heb ook slechte herinneringen aan de boerderij! Er was namelijk ook onvervalste dwangarbeid aan verbonden. Omdat ons gezin (en dan vooral mijn vader) instond voor het onderhoud van de moestuin en er bepaalde piekperioden waren (planten en oogsten) moest de enige zoon des huizes (ikke dus) meehelpen. En dat vond ik niet bepaald leuk. Ik had vooral een rothekel aan de aardappeloogst en die was omvangrijk, wij voorzagen zo'n achttal gezinnen van een jaarvoorraad piepers. Zo'n hele dag gebogen met je handen in de grond staan wroeten en af en toe een spijsrotte aardappel tussen je vingers tot moes verwerken  is echt niks voor mij. Daarom dus ook dat er hier voor het eerst geen moestuin komt!
Maar de slechtste herinneringen heb ik aan het rooien van al de bomen die op het erf stonden. Nadat mijn grootmoeder was overleden was werd de boerderij afgebroken en het erf ontruimd want de grond werd verkaveld en verkocht, het was nu eenmaal bouwgrond en dus heel veel geld waard. Ik had het gevoel dat ik mijn kindertijd door de hakselaar haalde. Echt jammer dat het allemaal weg is en vervangen is en gaat worden door keurige nieuwbouwwoningen met gemillimeterde gazon.
Nu ja, ik hoop dat ik hier een nieuwe start kan maken en mijn kinderen toch een beetje dezelfde ervaringen en verwondering over de natuur kan geven als diegene die ik vroeger heb gehad. Geen zaliger gevoel dan op je buik tussen het gras en de bloemen liggen kijken naar een of ander veelkleurig insect dat je nog nooit eerder hebt gezien.

de miserie is voorbij

De lente zit er stilaan aan te komen en het begint terug te kriebelen. Wat heb ik toch een hekel aan de winter, en zeker aan deze winter met al die vreselijke sneeuw en ijs.
De sneeuw lijkt tot de volgende winter verbannen maar de tuin ligt er nu nog steeds zeer troosteloos bij. Het blijft een beetje afwachten of de gemengde haag en de bessenstruiken die ik vorig jaar geplant heb gaan aanslaan. Enkel de Lijsterbes geeft een duidelijk teken van leven met al enkele groene aanzetjes tot blad. De Vlier begint ook al groene knoppen te vertonen. Ik heb vooral schrik dat de Sleedoorn het niet gaat trekken. Volgens de literatuur gaat die het zeer lastig krijgen op onze zanderige grond. Volgens mijn oom daarentegen, die op de groendienst werkt, doet Sleedoorn het in de praktijk overal prima op zandgrond. Ik heb mezelf al voorgenomen dat moest het toch niet lukken de Sleedoorn vervangen zal worden door Spork. Ik zou Spork willen aanplanten voor de naam alleen, ik moet spontaan aan een verafgelegen planeet bewoond door kleine groene mannetjes denken.

In de bloemenweide beweegt er ondertussen duidelijk wel een en ander. Verschillende groene scheutjes beginnen zich een weg naar boven te werken. Ik ben zeer benieuwd naar de eerste bloeiers.

Mijn schouder is net op tijd genoeg hersteld om de eerste lichte klusjes in de tuin te doen. Te beginnen door een laag gazonmulch rond de nieuwe aanplant aan te brengen. De mulch is maaisel van vorig jaar dat ik op rietstengels had gestapeld. Het is niet mooi gecomposteerd (ik vermoed dat de biomassa te eenzijdig daarvoor was) maar aangezien ik wormen in de hoop terugvond denk ik wel dat het bruikbaar is.

Verder heeft dit kleine (maar allicht toch de toppredator voor nog vele jaren in onze tuin) mormel:

mij genoopt het beplantingsschema iets aan te passen. Je kan namelijk niet geloven hoeveel mest een gemiddeld klein, wit hondje per week produceert. Omdat een groententuin nog niet in het verschiet ligt en ik die biomassa toch nuttig wil gebruiken ga ik idpv een beukenhaag aalbessen rond de geplande mesthoop aanplanten.

Verder beginnen de plannen voor de vijver stilletjesaan te materialiseren. Ik heb alle boeken van de boekerij omtrent dat onderwerp reeds uitgeplozen en ook al eens mijn licht opgestoken bij de lokale vijverboer. Jammer genoeg waren de voorbeeldvijvers allemaal strakke ontwerpen met natuurstenen oevers. Ik zou eens graag ergens wat meer "natuurlijke" aangelegde vijvertjes als inspiratie willen zien.
Ik heb ook nog steeds niet echt een antwoord op de vraag hoe ik de dieptes in de vijver moet indelen. Een diepere vijver heeft meer watermassa dus een stabielere temperatuur. En dat is goed. Maar hij zal in het voorjaar ook trager opwarmen. En dat is dan weer slecht. Hoeveel diepe stukken tov ondiepe heb je dan nodig? Raar dat dit in geen enkel boek beschreven staat en dat zelfs de "vijverkenner" niet echt een antwoord kon geven behalve dan: "Dit hangt van het aantal vissen af." Waar ik dan op antwoordde: 0. Alwaar vervolgens enkel een vreemde blik op volgde.
Nu ja, we hebben nog tijd tot eind april om een en ander daaromtrent uit te pluizen, want daarvoor zijn er toch nog geen zuurstofplanten beschikbaar.

Winterslaap

Jammer genoeg is deze winter alles niet op rolletjes gelopen hier in dit kleine stukje kempen. Onze eerste zoon werd geboren met nogal vervelende complicaties en ikzelf werd gediagnoseerd met een gescheurde pees in de schouder. Dit heeft ook gevolgen voor de nabije toekomst want na een zware operatie kan ik nog zeker anderhalve maand de schop niet hanteren.

Voor alle problemen begonnen hebben we gelukkig toch nog de haag kunnen planten.

De sleuf bleek veel en veel te groot, maar zo hebben we dan toch een hoop compost in de arme grond (veel zavel) gekregen.

De eerstvolgende opdrachten eenmaal mijn schouder een beetje genezen is zijn:
* mulchlaag aanbrengen rond de aanplanting, want de eerste groene sprietjes laten zich al zien.
* eerste snoei na aanplant om de groei te bevorderen.

Hopelijk kan ik dat begin maart afronden. Tot dan zal deze blog, net als mezelf nog even moeten rusten.

Graafwerken

Wat doet een mens op 11 november om de wapenstilstand van 1918 te herdenken? Een loopgraaf graven natuurlijk! Allez, om een haag in te planten toch. Ik heb vele boeken doorploegd maar de theorie over het graven van de edele plantsleuf is overal nogal onduidelijk. En ingenieur zijnde heb ik natuurlijk keiharde cijfers nodig voordat ik ook maar aan iets begin.
Vragen zoals:

• hoeveel compost heb ik nodig?
• hoe diep maak je zo'n sleuf?
• hoe breed moet zo'n sleuf zijn?

MOETEN beantwoord worden alvoor ik maar 1 vinger ophef! In 3 verschillende boeken vond ik deze antwoorden:

• genoeg
• zo diep als de wortels lang zijn
• zo breed als de wortels breed zijn

Ja, nu weten we nog evenveel want het platgoed komt pas volgende week. Enig gegoogle later vinden we dan toch enige cijfertjes waar we ons autistisch-gewijs aan kunnen vastklampen:

• een derde van het volume in de sleuf, goed mengen met de aarde. Zeker niet onvermengd toevoegen omdat dat de wortels kan verbranden.
• 45 cm
• 60 cm

Met deze kennis in het hoofd heb ik dan de spade bovengehaald en 2 uur later lag er een 7 meter lange greppel in de tuin te blinken. Toen ik klaar was toch nog een mini natuurmoment beleefd toen er er een torenvalk kwam overvliegen die mijn werk duidelijk goedkeurde (het is te zeggen, ik heb hem/haar toch niet horen klagen).

Morgen de compost bestellen, overmorgen de sleuf aan de andere kant uitgraven en dan kan volgende week het plantgoed komen.

Zaaitijd!

Vorige week zaterdag ben ik er eindelijk toe gekomen mijn nieuwe katchou botten (pas verjaard) aan te trekken om de bloemenweide in te zaaien. De zaadmengsels had ik al een dikke maand geleden gekocht bij ecoflora: http://www.ecoflora.be/bloemenweiden_B_NL.html , mengsel B4 en B7 omdat ik de exacte Ph van de grond niet weet. Dus:
zaad afwegen en mengen
wit zand bij het mengsel toevoegen om het iets meer volume te geven zodat het zaaien wat makkelijker gaat
perceel harken
inzaaien
perceel harken
grasroller erover

Aangezien het zaad zo'n 1€/gram kost en er hier enkele vraatzuchtige duiven rondwaren heb ik daarna nog 2 geïmproviseerde vogelverschrikkers A-team gewijs in elkaar gebokst met wat bouwafval (planken, linten, plastic zakken). De lokale duivenpopulatie lijkt onze tuin nu wel te vermijden, dus dat werkt prima. En nu maar afwachten. Het wordt een lange winter!
Ik twijfel nu wel serieus over hoe het volgend jaar aan te pakken. Johan Wullaert schrijft in zijn boek "De Wilde Tuin" : "Het eerste groeiseizoen vraagt een wild grasland nog veel werk want de begroeiing moet, telkens ze 7 tot 10 cm hoog staat tot 5 cm worden ingekort." Dit terwijl men zegt dat de beste manier om onkruid uit een gazon te krijgen heel regelmatig en kort maaien is omdat de meeste kruiden hier niet tegen kunnen. Hmmmm. Misschien moet ik proberen de helft kort te houden en de andere helft iets hoger laten opschieten voor ik het terug een kopje kleiner maak en dan zien we in 2011 al wat het beste is geweest. Geduld is een schone deugd als tuinier me dunkt!
Mijn 87-jarige buurman heeft me wel goede hoop gegeven, hij woont hier al bijna zijn hele leven en weet dus wat er met die grond allemaal gebeurd is. Er is volgens hem nooit enige land- of tuinbouw op gedaan dus de grond is, zoals ik al vermoedde, extreem schraal ("Doar gade alleejen mager peejkes uit de groond halen zalla!"). Dus dat belooft dan weer wel!

Dood en vernieling!

Jammer genoeg hebben de pezen in mijn schouder beslist nog even verder te ontsteken. En zaterdag had ik een allesvernietigend machien (graszodensnijder) gehuurd om de gazon af te plaggen. Problemen dus. Gelukkig heb ik een zeer behulpzame vader die (na enig gezaag van mijnentwege) bij dit werkje wel wou helpen, anders was het nooit gelukt.
Met zo'n machien efkes over 100 m² gazon rijden is snel gebeurd. De immer behulpzame handleiding van ons machien zei dat we daarna de graszoden gewoon kunnen oprollen. Bij een gezonde gazon zal dit ongetwijfeld wel lukken. Bij onze gazon natuurlijk weer niet. Die staat vol mos dus de graswortels klitten niet aan elkaar zodat alles in kleinere kluitjes uit elkaar valt en het alsnog een heel karweitje werd.
Maar al snel waren de graszoden gedecimeerd en in volle aftocht. Toch zijn ze nog niet volledig geëxtermineerd. Omdat de grond daar niet volledig waterpas ligt zijn er echter nogal wat stukken aan het-toch-niet-helemaal-allesvernietigend machien ontsnapt. Ach ja, grassen uitroeien lukt toch nooit helemaal dus we gaan de overlevers maar gewoon laten staan.

We zijn ondertussen ook stilaan begonnen aan het uitbreken van de betonnen dingen die onder de klinkers verborgen zaten. Ik begin hier al genoeg materiaal boven te halen om nog een extra garage te bouwen. Spijtig genoeg heb ik dat niet kunnen afwerken vanwege pijn in de schouder, die eigenlijk zou moeten rusten. De tuin ziet er nu wel al uit zoals een doorsnee tuin. In Ieper. In 1917.
Maar het einde van de afbraakwerken zijn in zicht. Volgende week kunnen we eindelijk iets constructiefs doen: een deel van de bloemenweide inzaaien! Hiep hiep hoera, het wordt tijd! Het andere deel zit nu nog vol wit zand, beton en klinkers die ik vanwege medische redenen nu niet weg krijg dus dat wordt in het voorjaar ingezaaid. Het word wel interessant om te kijken of er grote verschillen qua flora gaan zijn tussen de 2 delen.

Vandaag ook nog een nieuwe vogelsoort in de tuin teruggevonden. Een roodborstje! Jammer genoeg wel een dood exemplaar. Het arme beestje heeft zichzelf doodgevlogen tegen de raam van de garage en ik vond het levenloze lichaampje terug op een doodse stapel klinkers.
Hiermee is dan hopelijk het absolute dieptepunt van triestigheid in onze tuin bereikt en kan het vanaf nu enkel maar beter gaan.

Kommer en Kwel

Behalve mijnen hof heeft ook deze blog er de laatste tijd onder geleden, deze blogger lijdt namelijk aan accute inactiviteit! Niet vanwege accute (dan wel chronische) luiaardij, maar een onvervalste medische reden. Na enkele maanden sukkelen en pijn lijden zijn we eindelijk naar de specialist gegaan dewelke de diagnose en het bijhorende en onverbiddelijke vonnis onverwijld uitsprak: een stevige peesontsteking in de rechterschouder en 2 weken absolute rust.

Dus geen gazon afplaggen.

Geen klinkers uitbreken.

Geen wit zand afvoeren.

Geen betonnen balken uit de grond uitgraven.

De planning komt lichtjes onder tijdsdruk te staan want de bloemenweide moet deze maand ingezaaid worden en er moet nog ongeveer 100 m² gazon afgeplagd worden.

De bestelde haagplantjes arriveren in november maar de vorige eigenaar heeft op de plaats waar ik ze wil planten om een of andere duistere reden betonnen balken zo'n 20 cm onder de grond gestoken, dus ook daar is nog veel werk.

Om enige tijdwinst te boeken heb ik voor volgende week een graszodensnijder gereserveerd bij het lokale verhuurcentrum. Het plaggen zou zo in een halve dag klaar moeten zijn. Het worden nog drukke weken maar ik denk dat het nog gaat lukken.

Op de foto, de bron van mijn ellende (of toch een deel, de werken in het huis en de o zo gezonde sport zullen er ook wel iets mee te maken hebben), vorige maand uit de tuin gehaald en binnenkort allicht terug te vinden op kapaza.